Gdzie znikają pieniądze co miesiąc?

Trzy pozycje: to, co co miesiąc jest takie samo, to, co się waha, i to, co odkładasz. Strona podaje udział w dochodzie oraz kwotę nieprzypisaną do niczego.

Twoje dane

Twój wynik

Diagnoza—

Udział wydatków stałych—

Udział wydatków zmiennych—

Udział oszczędności—

Nieprzypisane—Dochód minus trzy pozycje. Ujemne znaczy, że wydajesz więcej, niż wpływa; dodatnie znaczy, że te pieniądze istnieją, a nikt ich nie pilnuje.

Cel wydatków stałych w złotych—

Cel wydatków zmiennych w złotych—

Cel oszczędności w złotych—

Oszczędności w skali roku—Kwota miesięczna razy dwanaście, bez odsetek.

Wzór

Udział = kwota ÷ dochód miesięczny netto × 100. Nieprzypisane = dochód − wydatki stałe − wydatki zmienne − oszczędności. Cel oszczędności to reszta po dwóch pozostałych.

Co zakłada to obliczenie

Że granica między stałym a zmiennym idzie po regularności: stałe jest to, co wraca co miesiąc w tej samej kwocie, niezależnie od tego, jak bardzo jest potrzebne.
Że cele są twoje. Reguła 50/30/20 pochodzi ze Stanów Zjednoczonych; nie jest tu narzucana, a pola są wolne.
Że cel oszczędności wynika z dwóch pozostałych, więc trzy zawsze dają razem sto.
Że „nieprzypisane” to nie to samo co możliwe oszczędności. To, co nie trafia do żadnej z trzech pozycji, łącznie z oszczędnościami już zadeklarowanymi.
Że oszczędności w skali roku to zwykłe mnożenie przez dwanaście, bez odsetek i bez wpłat nieregularnych.
Że dochód jest netto i miesięczny. Trzynasta pensja albo premia zaburza obraz, jeśli nie rozłoży się jej na miesiące.

To jest podział, a nie plan finansowy.

Stałe czy zmienne, a nie potrzebne czy zbędne

Granica idzie po regularności. Wydatek stały wraca co miesiąc w tej samej kwocie: czynsz, ubezpieczenia, abonamenty, media. Wydatek zmienny się rusza: jedzenie, paliwo, rozrywka.

To nie to samo co potrzebne kontra zbędne. Zakupy spożywcze są konieczne i zmienne; abonament, z którego już nie korzystasz, jest zbędny i stały. Dla budżetu użytecznym kryterium jest przewidywalność, bo to ona decyduje, do czego możesz się zobowiązać.

Co pokazuje rachunek

Przy 9000 zł dochodu, 4500 zł wydatków stałych, 2700 zł zmiennych i 900 zł oszczędności udziały wynoszą 50%, 30% i 10%. Razem to nie sto: zostaje 900 zł nieprzypisane.

Te 900 zł to najciekawsza liczba. To nie są oszczędności — oszczędności są policzone osobno. To pieniądze, które istnieją i których nikt nie pilnuje, a właśnie tam prawie zawsze leży margines, którego wydawało się, że nie ma.

Cel oszczędności wynika z dwóch pozostałych

Ustawisz wydatki stałe na 60% — różnicę zapłacą oszczędności. To jest właśnie ta wymiana, na którą warto popatrzeć, i powód, dla którego trzeci cel nie jest pytany osobno.

Reguła 50/30/20, którą spotkasz również po polsku, pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, gdzie mieszkanie, zdrowie i emerytura ważą inaczej. Pola celów stoją więc wolne, a pokazane wartości to nie więcej niż punkt wyjścia. Polskie poradniki podają własne progi, ale ta strona żadnego z nich nie powtarza, bo żaden nie został sprawdzony w dwóch źródłach.

Diagnoza wskazuje pozycję, a nie sumę

Gdy pozycja przekracza swój cel o więcej niż pięć punktów, to ona zostaje wskazana, a wydatki stałe idą przed zmiennymi. To praktyczne: wydatek zmienny tniesz w następnym miesiącu, stały wymaga wypowiedzenia, przeprowadzki albo renegocjacji.

Gdy suma przekracza dochód, nic innego nie jest zgłaszane — to stwierdzenie idzie przed każdym podziałem.